Psikolojik testler, terapinin yerine geçen araçlar değildir; terapinin yönünü netleştiren ölçüm araçlarıdır. Bir danışan kliniğe geldiğinde anlattığı zorluk çoğu zaman tek bir başlığa sığmaz: uykusuzluk ile kaygı, dikkat dağınıklığı ile erteleme, öfke ile ilişkisel örüntüler iç içe geçmiş olabilir. Klinik görüşme bu tablonun anlamını kurar; testler ise tablonun hangi alanda ne kadar yoğunlaştığını karşılaştırılabilir biçimde gösterir. Uzman Klinik Psikolog Uzman Klinik Psk. Melike Memur tarafından yürütülen değerlendirme süreçlerinde testler bu amaçla, yani görüşmeyi desteklemek ve terapi planını somutlaştırmak için kullanılır.
Bu sayfada kliniğimizde uygulanan tüm test ve ölçekleri; ne ölçtükleri, kime uygulandıkları, nasıl uygulandıkları ve sonuçlarının nasıl kullanıldığı başlıklarıyla bulacaksınız. Her testin adı, o teste ayrılmış ayrıntılı sayfaya bağlanır; merak ettiğiniz başlığa tıklayarak uygulama süreci, süresi ve dikkat edilmesi gereken noktaların anlatıldığı yazıya ulaşabilirsiniz. Değerlendirme talepleriniz ve randevu için iletişim sayfasından bize ulaşabilir, Çankaya / Ankara adresindeki kliniğimizde ya da online görüşmelerle süreci başlatabilirsiniz.
Psikolojik Test Neden Uygulanır?
Bir değerlendirmede test kullanmanın dört temel gerekçesi vardır. Birincisi netleştirmedir: danışanın anlattığı belirtiler birden çok tabloya uyuyorsa, ölçekler hangi alanın öne çıktığını gösterir. İkincisi ölçülebilirliktir; "biraz daha iyiyim" ifadesi değerlidir ama zaman içinde karşılaştırma yapmayı sağlamaz, oysa aynı ölçeğin belirli aralıklarla yeniden uygulanması değişimi görünür kılar. Üçüncüsü planlamadır: sosyal kaygı ölçeğinden çıkan korku ve kaçınma sıralaması, terapide hangi durumun hangi adımda çalışılacağını doğrudan belirler. Dördüncüsü ise iş birliğidir; sonuçlar danışanla paylaşıldığında süreç uzmanın tek başına yürüttüğü bir işlem olmaktan çıkar, ortak bir çalışmaya dönüşür.
Testlerin yapmadığı şeyi de açıkça söylemek gerekir. Hiçbir ölçek tek başına tanı koymaz. Yüksek bir puan, bir hastalığın kesin göstergesi değildir; düşük bir puan da zorlanmanın yok sayılması anlamına gelmez. Sonuçlar; gelişim öyküsü, aile ve okul ya da iş ortamından gelen bilgiler, gözlem ve klinik görüşmeyle birleştirilerek yorumlanır. İlaç tedavisi gerektiren bir tablo düşünüldüğünde psikiyatri hekimiyle iş birliği yapılır; psikolojik testler bu iş birliğinde ortak dil kurulmasını kolaylaştırır.
Değerlendirme Süreci Nasıl İşler?
Süreç genellikle bir ön görüşmeyle başlar. Bu görüşmede başvuru nedeni, belirtilerin başlangıcı ve seyri, geçmiş destek deneyimleri, sağlık öyküsü ve günlük yaşamın nasıl etkilendiği ele alınır. Ancak bu görüşmenin ardından hangi testlerin uygulanacağı belirlenir; hazır bir test paketi herkese uygulanmaz. Çocuk ve ergen değerlendirmelerinde ebeveynden ayrıca bilgi alınır, uygun olduğunda ailenin onayıyla okul geri bildirimi de sürece katılır.
Uygulama aşamasında sessiz ve rahatsız edilmeyecek bir ortam sağlanır. Öz bildirim ölçekleri danışan tarafından doldurulur; yapılandırılmış görüşme biçiminde uygulanan ölçekler uzman eşliğinde yürütülür; performans testleri ise bilgisayar başında yapılır. Uzun envanterlerde yorgunluğun sonucu etkilemesini önlemek için uygulama gerektiğinde birden fazla oturuma bölünür.
Son aşama geri bildirimdir ve süreçte belki de en önemli adımdır. Danışana verilen geri bildirim, teknik puan tabloları okumak değildir; sonuçların günlük hayattaki karşılıklarının anlatılmasıdır. Hangi alanların güçlü olduğu, hangi alanların desteklenmesi gerektiği ve terapide hangi hedeflerin öncelikli olacağı birlikte konuşulur. Tüm kayıtlar gizlilik ilkesine göre saklanır; sonuçlar danışanın açık izni olmadan hiçbir üçüncü kişiyle paylaşılmaz. Reşit olmayan danışanlarda ise ebeveynle paylaşılacak bilgilerin sınırı sürecin başında birlikte belirlenir.
Yetişkinlerde Uygulanan Testler ve Ölçekler
Yetişkin değerlendirmelerinde kişilik envanterleri, belirti tarama listeleri ve alana özgü ölçekler birlikte kullanılır. Aşağıdaki başlıkların her biri ayrıntılı yazıya bağlanmaktadır.
MMPI Kişilik Testi
MMPI (Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri), kişilik özelliklerini ve ruhsal belirti alanlarını çok sayıda alt ölçek üzerinden değerlendiren objektif bir envanterdir. Amacı bir etiket koymak değil, kişinin kendini nasıl anlattığını sistematik bir çerçeveye oturtmak ve görüşmede elde edilen bilgiyi desteklemektir.
Kime uygulanır? Yetişkinlerle yürütülen değerlendirme süreçlerinde, özellikle kişilik örüntüsünün terapi planını doğrudan etkilediği durumlarda kullanılır. Okuma yazma bilen ve uzun bir soru setine odaklanabilecek danışanlar için uygundur.
Nasıl uygulanır? Danışan, doğru–yanlış biçiminde yanıtlanan çok sayıda maddeyi sessiz bir ortamda tek başına doldurur. Uygulama öncesinde envanterin amacı ve yanıtların nasıl kullanılacağı açıklanır; uygulama sırasında uzman sorulara müdahale etmez, yalnızca anlaşılmayan bir madde olduğunda biçimsel açıklama yapar. Madde sayısı yüksek olduğu için uygulama genellikle uzun sürer ve gerektiğinde iki oturuma bölünür. Yorumlama ve geri bildirim ayrı bir görüşmede yapılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuçlar tek başına tanı ölçütü değildir. Klinik görüşme, öykü ve gözlemle birleştirilerek yorumlanır; danışana anlaşılır bir dille aktarılır ve terapi hedeflerinin belirlenmesinde kullanılır.
- Geçerlik ölçekleri, yanıtların tutarlılığı hakkında bilgi verir.
- Yorumlama yalnızca eğitimli uzman tarafından yapılır.
- Sonuçlar danışanın izni olmadan üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
MOXO Dikkat Testi
MOXO, dikkat güçlüklerini yalnızca öz bildirime dayanmadan, performans üzerinden değerlendirmek için kullanılır. Test dört ayrı boyut hakkında bilgi verir: dikkatlilik, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite. Çeldiricilerin planlı biçimde artması, kişinin dikkatini bozucu uyaranlar altında nasıl sürdürdüğünü gösterir.
Kime uygulanır? Dikkat dağınıklığı, işleri tamamlayamama, erteleme ve odaklanma güçlüğü tarif eden çocuk, ergen ve yetişkinlerde kullanılır. DEHB değerlendirmesinde klinik görüşmeyi destekleyen ölçümlerden biridir.
Nasıl uygulanır? Uygulama bilgisayar başında yapılır. Danışan ekranda belirlenen hedef uyaranı gördüğünde tuşa basar, hedef dışı uyaranlarda tepki vermez. Test boyunca görsel ve işitsel çeldiriciler kademeli olarak devreye girer. Uygulama yaş grubuna göre kısa bir oturumda tamamlanır. Sonuç raporu uygulama sonrasında değerlendirilir ve ayrı bir görüşmede paylaşılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Rapor, dört boyuttaki performansı yaş grubuna göre karşılaştırmalı olarak gösterir. Bu veri; öykü, okul ya da iş geri bildirimleri ve diğer ölçeklerle birlikte yorumlanır. Gerekli görüldüğünde psikiyatri hekimiyle iş birliği yapılır.
- Test performansa dayalıdır; yalnızca öz bildirimle sınırlı kalmaz.
- Uygulama öncesinde yeterli uyku ve dinlenmiş olmak sonucun güvenilirliğini artırır.
- Tek bir test DEHB tanısı koymaya yetmez.
Rorschach Testi
Rorschach, kişinin belirsiz uyaranı nasıl anlamlandırdığını inceleyerek düşünce organizasyonu, gerçeklik değerlendirmesi, duygusal tepkiler ve ilişki örüntüleri hakkında bilgi verir. Doğru ya da yanlış yanıt yoktur; yanıtın içeriği kadar nasıl oluşturulduğu da değerlendirilir.
Kime uygulanır? Klinik tablonun görüşmeyle yeterince netleşmediği, kişilik yapısının derinlemesine anlaşılmasının gerektiği yetişkin değerlendirmelerinde kullanılır.
Nasıl uygulanır? Danışana standart kartlar sırayla sunulur ve her kartta ne gördüğü sorulur. Ardından yanıtların hangi özelliklere dayandığını netleştiren bir soruşturma aşaması yapılır. Uygulayıcı yönlendirme yapmaz, yanıtları olduğu gibi kaydeder. Uygulama bir görüşme oturumunu kapsar; kodlama ve yorumlama uzmanın uygulama sonrası çalışmasıyla tamamlanır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuçlar kodlama sistemine göre değerlendirilir ve yalnızca klinik görüşmeyle birlikte anlam kazanır. Danışana aktarım, teknik kodlar yerine günlük hayattaki karşılıklarıyla yapılır.
- Projektif testler tek başına tanı aracı değildir.
- Uygulama ve yorumlama özel eğitim gerektirir.
- Kart içerikleri gizlilik gereği önceden paylaşılmaz.
AGTE (Ankara Gelişim Tarama Envanteri)
AGTE, okul öncesi dönemdeki çocuğun gelişiminin yaşına göre nasıl seyrettiğini görmek için kullanılır. Dil–bilişsel, ince motor, kaba motor ve sosyal beceri–öz bakım alanlarında gelişimsel bir profil sunar.
Kime uygulanır? 0–6 yaş çocuklar için, ebeveynden alınan bilgiyle uygulanır. Konuşmanın gecikmesi, akranlara göre farklılık ya da okula hazırlık sorularının gündemde olduğu durumlarda tercih edilir.
Nasıl uygulanır? Uzman, çocuğun bakım veren ebeveynine yapılandırılmış soruları sırayla yönelterek envanteri doldurur. Sorular çocuğun günlük hayatta neleri yapabildiğine odaklanır. Uygulama bir görüşme içinde tamamlanır; sonuçlar aynı ya da takip eden görüşmede ebeveynle paylaşılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? AGTE bir tarama aracıdır; gelişimsel gecikme şüphesi belirdiğinde ileri değerlendirme ve uygun yönlendirme yapılır. Sonuçlar aileye somut destek önerileriyle birlikte açıklanır.
- Tarama testi olduğu için tanı koymaz, yön gösterir.
- Bilgi kaynağı çocuğu en iyi tanıyan bakım verendir.
- Erken fark edilen gelişimsel ihtiyaçlar için destek planı daha etkili olur.
Beck Depresyon Ölçeği
Beck Depresyon Ölçeği, son dönemde yaşanan çökkünlük belirtilerinin yoğunluğunu sayısal olarak gösterir. Uykudan iştaha, ilgi kaybından umutsuzluğa uzanan belirti alanlarını kapsar.
Kime uygulanır? Yetişkin danışanlarda hem ilk değerlendirmede hem de terapi sürecinin ilerleyişini izlemek amacıyla kullanılır.
Nasıl uygulanır? Danışan, her maddede kendisine en çok uyan seçeneği işaretler. Uygulama kısa ve sadedir; sorular son bir haftalık dönemi kapsayacak biçimde yanıtlanır. Doldurulması genellikle birkaç dakika sürer; sonuç aynı görüşmede değerlendirilir.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Toplam puan belirti şiddeti hakkında fikir verir ancak tanı koymaz. Aynı ölçeğin belirli aralıklarla yeniden uygulanması, terapide alınan yolun izlenmesini sağlar.
- Yüksek puan tek başına klinik tanı anlamına gelmez.
- İntihar düşüncesine dair maddeler görüşmede mutlaka ele alınır.
- Süreç takibi için tekrarlı uygulama önerilir.
Beck Anksiyete Ölçeği
Bu ölçek, kaygının kişi üzerindeki etkisini özellikle bedensel belirtiler üzerinden değerlendirir: çarpıntı, titreme, nefes darlığı, terleme, kontrolü kaybetme korkusu gibi maddeler yer alır.
Kime uygulanır? Yaygın kaygı, panik yaşantıları ya da sınav ve performans kaygısı tarif eden yetişkin danışanlarda kullanılır.
Nasıl uygulanır? Danışan her belirtinin son dönemde kendisini ne kadar rahatsız ettiğini derecelendirir. Uygulama kısa ve yönlendirmesizdir. Kısa süren bir uygulamadır; değerlendirme aynı görüşmede yapılabilir.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Puan, kaygının şiddeti hakkında karşılaştırılabilir bir ölçüt verir. Terapi ilerledikçe tekrar uygulanarak değişim izlenir; sonuç mutlaka görüşme bilgisiyle birlikte yorumlanır.
- Bedensel belirtiler tıbbi nedenler açısından da değerlendirilmelidir.
- Panik atak öyküsü olan danışanlarda görüşmeyle birlikte ele alınır.
- Ölçek tek başına tanı koymaz.
Erişkin DEB/DEHB Tanı ve Değerlendirme Envanteri
Bu envanter, yetişkin danışanda dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtilerinin hem çocukluk döneminde hem de bugün ne ölçüde var olduğunu araştırır. DEHB değerlendirmesinde belirtilerin süreklilik gösterip göstermediği belirleyici olduğu için iki dönem birlikte sorgulanır.
Kime uygulanır? Erteleme, dağınıklık, işleri tamamlayamama, organizasyon güçlüğü ve huzursuzluk tarif eden yetişkinlerde kullanılır.
Nasıl uygulanır? Maddeler öz bildirim biçiminde yanıtlanır; mümkün olduğunda yakın bir kişinin gözlemi de değerlendirmeye katılır. Uygulama bir görüşme içinde tamamlanır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuçlar klinik görüşme, gelişim öyküsü ve gerekirse MOXO gibi performans testleriyle birleştirilerek yorumlanır. İlaç tedavisi gerekliliği söz konusu olduğunda psikiyatri hekimine yönlendirme yapılır.
- Belirtilerin çocukluktan bu yana sürmesi değerlendirmede önemlidir.
- Kaygı ve duygudurum tabloları benzer belirtiler verebilir; ayrıştırma görüşmeyle yapılır.
- Envanter tek başına tanı aracı değildir.
SCL-90-R (Psikolojik Belirti Tarama Listesi)
SCL-90-R, somatizasyondan obsesif belirtilere, kaygıdan öfkeye ve kişilerarası duyarlılığa uzanan çok sayıda alanı aynı uygulamada tarar. Amacı hangi alanların öne çıktığını görmek ve değerlendirmenin yönünü belirlemektir.
Kime uygulanır? İlk değerlendirme görüşmelerinde, belirtilerin dağınık göründüğü ve hangi alanın öncelikli olduğunun netleşmediği yetişkin danışanlarda kullanılır.
Nasıl uygulanır? Danışan, listedeki her belirtinin son dönemde kendisini ne düzeyde rahatsız ettiğini derecelendirir. Doldurma süresi kısadır; profil çıkarımı uygulama sonrasında yapılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Alt ölçek profili, hangi başlığın önce çalışılacağına karar vermede yol gösterir. Yüksek çıkan alanlar görüşmede ayrıntılı biçimde ele alınır; ölçek tanı koymaz.
- Geniş kapsamlı bir tarama aracıdır.
- Profil, terapi hedeflerinin sıralanmasında kullanılır.
- Tekrar uygulanarak değişim izlenebilir.
Yale–Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği
Y-BOCS, takıntılı düşüncelerin ve tekrarlayan davranışların günlük hayatı ne ölçüde kısıtladığını sistematik biçimde değerlendirir. Belirtilerin içeriğinden bağımsız olarak şiddetini ölçmesi, süreç takibinde onu değerli kılar.
Kime uygulanır? Takıntılı düşünceler, kontrol etme, temizlik, sayma ya da düzenleme davranışları tarif eden yetişkin danışanlarda kullanılır.
Nasıl uygulanır? Ölçek yapılandırılmış görüşme biçiminde uygulanır. Obsesyonlar ve kompulsiyonlar ayrı ayrı; günlük süre, işlevsellikte bozulma, yaşanan sıkıntı, gösterilen direnç ve kontrol edebilme başlıkları üzerinden değerlendirilir. Uygulama bir görüşme oturumu içinde tamamlanır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Toplam puan, tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırma için ölçülebilir bir zemin sağlar. Bilişsel davranışçı terapi süreçlerinde belirli aralıklarla yeniden uygulanır.
- Belirtinin içeriği değil şiddeti ölçülür.
- Süreç takibi için tekrar uygulanması önerilir.
- Uygulama uzman eşliğinde yapılır.
Liebowitz Sosyal Fobi Belirtileri Ölçeği
Bu ölçek, sosyal ortamlarda duyulan korkunun düzeyini ve bu ortamlardan kaçınma davranışını ayrı puanlarla gösterir. Böylece kaygının mı yoksa kaçınmanın mı yaşamı daha çok kısıtladığı görülebilir.
Kime uygulanır? Topluluk önünde konuşma, tanımadığı kişilerle iletişim, telefonla konuşma ya da yemek yeme gibi durumlarda belirgin kaygı yaşayan danışanlarda kullanılır.
Nasıl uygulanır? Danışan, listelenen sosyal durumların her biri için duyduğu korkuyu ve kaçınma sıklığını derecelendirir. Kısa süren bir uygulamadır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Korku ve kaçınma puanları, terapide hangi durumların hangi sırayla çalışılacağını planlamada kullanılır. Maruz bırakma temelli çalışmalarda ilerleme bu ölçekle izlenebilir.
- Korku ve kaçınma ayrı ayrı değerlendirilir.
- Terapi planında basamak sıralaması için yol gösterir.
- Ölçek tanı koymaz, şiddeti gösterir.
Çocuk, Ergen ve Aileye Yönelik Testler
Çocuk ve ergen değerlendirmelerinde bilgi birden fazla kaynaktan toplanır: çocuğun kendi bildirimi, ebeveyn gözlemi ve mümkün olduğunda okul geri bildirimi. Aşağıdaki ölçekler bu çok kaynaklı değerlendirmenin parçalarıdır.
Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği
Çocuklarda çökkünlük, yetişkinlerden farklı görünebilir: sinirlilik, okul isteksizliği, bedensel şikâyetler ya da oyundan çekilme öne çıkabilir. Bu ölçek belirtileri çocuğun anlayabileceği ifadelerle sorgular.
Kime uygulanır? Okul çağı çocukları ve ergenlerde isteksizlik, mutsuzluk, içe kapanma ya da okul başarısında düşüş gözlendiğinde kullanılır.
Nasıl uygulanır? Çocuk, kendisine en çok uyan ifadeyi seçer. Uygulama sırasında yönlendirme yapılmaz; gerektiğinde maddeler biçimsel olarak açıklanır. Uygulama kısa sürer ve tek görüşmede tamamlanır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuç, ebeveyn ve öğretmen gözlemleriyle birlikte değerlendirilir. Aileye geri bildirim, çocuğun mahremiyeti gözetilerek verilir.
- Çocuğun kendi bildirimi ile ailenin gözlemi birlikte ele alınır.
- Ölçek tanı koymaz, yönlendirir.
- Okulla iş birliği gerektiğinde aile onayıyla planlanır.
Çocuklar İçin Yale-Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği
CY-BOCS, çocuk ve ergenlerde obsesyon ve kompulsiyonların günlük yaşamı, okulu ve aile düzenini ne ölçüde etkilediğini değerlendirir.
Kime uygulanır? Tekrarlayan kontrol etme, temizlik, sıralama ya da soru sorma davranışları gözlenen çocuk ve ergenlerde kullanılır.
Nasıl uygulanır? Ölçek, çocukla ve ebeveynle yapılan yapılandırılmış görüşme üzerinden uygulanır; belirtiler süre, sıkıntı, engelleme ve direnç başlıklarıyla değerlendirilir. Bir görüşme oturumunu kapsar.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Puanlar tedavi planının oluşturulmasında ve süreç boyunca değişimin izlenmesinde kullanılır. Aile katılımı belirtilerin azalmasında belirleyici olduğu için ebeveynle çalışma planı birlikte yapılır.
- Çocuk ve ebeveyn bildirimi birlikte alınır.
- Aile içi rutinlerin belirtiyi nasıl beslediği ayrıca değerlendirilir.
- Süreç takibi için tekrar uygulanabilir.
Çocukluk Çağı Kaygı Bozuklukları Öz Bildirim Ölçeği
Bu ölçek, çocukluk çağı kaygı belirtilerini alt alanlara ayırarak değerlendirir; böylece kaygının hangi biçimde yaşandığı netleşir.
Kime uygulanır? Okula gitmek istememe, anneden ayrılamama, aşırı endişe, uykuya dalma güçlüğü ya da bedensel şikâyetler tarif eden çocuk ve ergenlerde kullanılır.
Nasıl uygulanır? Çocuk maddeleri kendisi yanıtlar; yaş küçük olduğunda uzman maddeleri okuyarak eşlik eder. Ebeveyn bildirimi ayrıca alınır. Kısa süren bir uygulamadır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Alt alan puanları, terapide öncelikli çalışılacak kaygı biçimini belirler. Okul uyumu söz konusu olduğunda aileyle birlikte kademeli bir plan hazırlanır.
- Kaygı alt alanları ayrı ayrı görülür.
- Ebeveyn gözlemi değerlendirmeye dahil edilir.
- Ölçek tanı koymaz.
Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği
Bu ölçek, çocukluk döneminde yaşanan ihmal ve istismar yaşantılarının varlığını ve yoğunluğunu geriye dönük biçimde değerlendirir. Amaç geçmişi yeniden yaşatmak değil, bugünkü zorlanmanın hangi geçmiş yaşantılarla ilişkili olabileceğini anlamaktır.
Kime uygulanır? Yetişkin ve ergen danışanlarda, tekrarlayan ilişki örüntüleri ya da travma sonrası belirtiler söz konusu olduğunda kullanılır.
Nasıl uygulanır? Maddeler öz bildirim biçiminde yanıtlanır. Uygulama öncesinde danışana içeriğin zorlayıcı olabileceği açıklanır ve istediği anda durabileceği belirtilir. Uygulama kısadır; ancak sonrasında görüşmede zaman ayrılması planlanır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuçlar yalnızca güvenli bir terapötik ilişki içinde ele alınır. Travma odaklı çalışmanın hangi hızda ilerleyeceği danışanla birlikte belirlenir.
- Uygulama zorlayıcı olabileceği için hazırlık ve destek planlanır.
- Gizlilik bu ölçekte özellikle titizlikle korunur.
- Puan tek başına tanı ya da hukuki delil niteliği taşımaz.
Yıkıcı Davranış Belirti Tarama Ölçeği
Bu ölçek, dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtilerinin yanı sıra karşıt gelme ve davranış sorunlarını tarar; hangi davranışın hangi ortamda ortaya çıktığını görünür kılar.
Kime uygulanır? Sık öfke patlamaları, kurallara direnç, kardeş ya da akran çatışmaları gözlenen çocuk ve ergenlerde kullanılır.
Nasıl uygulanır? Maddeler ebeveyn ve mümkün olduğunda öğretmen tarafından ayrı ayrı doldurulur; iki ortamın karşılaştırılması değerlendirmenin önemli parçasıdır. Doldurma süresi kısadır; değerlendirme aile görüşmesinde yapılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuçlar, davranışın hangi durumlarda tetiklendiğini gösteren bir haritaya dönüştürülür. Aileyle birlikte tutarlı sınır ve ödül düzeni planlanır.
- Ev ve okul bildirimleri arasındaki fark önemli bilgi verir.
- Ölçek tanı koymaz.
- Ebeveyn tutumlarıyla ilgili çalışma sürecin parçasıdır.
Aile Değerlendirme Ölçeği
Bu ölçek, aileyi tek tek bireyler üzerinden değil bir sistem olarak değerlendirir. Problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü ve genel işlevler başlıklarında bilgi verir.
Kime uygulanır? Aile ve çift terapisi süreçlerinde, ayrıca çocuğun zorlanmasının aile işleyişiyle bağlantılı göründüğü durumlarda kullanılır.
Nasıl uygulanır? Aile üyeleri ölçeği ayrı ayrı doldurur. Yanıtlar arasındaki farklar görüşmede birlikte ele alınır. Doldurma kısa sürer; değerlendirme aile görüşmesine ayrılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Profil, ailenin güçlü yanlarını ve tıkanan alanlarını görünür kılar. Terapi hedefleri bu haritaya göre birlikte belirlenir. Ayrıntılı bilgi için aile ve çift terapisi sayfasına bakabilirsiniz.
- Üyelerin farklı yanıtları çatışma değil bilgi kaynağıdır.
- Ölçek suçlu arama aracı değildir.
- Sonuçlar aileyle birlikte yorumlanır.
Kendine Zarar Verme Değerlendirme Ölçeği
Bu değerlendirmenin amacı davranışın sıklığını, hangi duygusal durumların ardından geldiğini ve kişi için hangi işlevi gördüğünü anlamaktır. Bu bilgi, alternatif baş etme yollarının planlanmasında doğrudan kullanılır.
Kime uygulanır? Kendine zarar verme davranışı bildiren ya da bu yönde risk gözlenen ergen ve yetişkin danışanlarda kullanılır.
Nasıl uygulanır? Uygulama, yargılayıcı olmayan bir görüşme çerçevesinde yapılır. Sorular davranışın sıklığı, tetikleyicileri ve sonrasındaki duygu durumuna odaklanır. Görüşme içinde uygulanır; sonrasında güvenlik planı için zaman ayrılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuçlar bir güvenlik planına dönüştürülür: tetikleyicilerin tanınması, alternatif davranışlar ve acil durumda başvurulacak destekler netleştirilir. Risk düzeyi gerektirdiğinde psikiyatri hekimiyle iş birliği yapılır.
- Acil risk durumunda en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
- Değerlendirme yargılamaz; anlamaya ve korumaya yöneliktir.
- Ergenlerde ebeveynle paylaşımın sınırı baştan konuşulur.
Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği
PARI olarak da bilinen bu ölçek, ebeveynin çocuğuna yönelik tutumlarını görünür kılar. Amaç ebeveyni değerlendirmek değil, çocuğun davranışıyla tutumlar arasındaki ilişkiyi anlamaktır.
Kime uygulanır? Çocuk ve ergen değerlendirmelerinde, ebeveyn danışmanlığı süreçlerinde kullanılır.
Nasıl uygulanır? Ebeveyn maddeleri kendisi doldurur; iki ebeveyn ayrı ayrı yanıtlayabilir. Doldurma kısa sürer; geri bildirim ebeveyn görüşmesinde verilir.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Sonuçlar, günlük hayatta denenebilecek somut tutum değişikliklerine dönüştürülür. Ebeveyn görüşmelerinde bu değişikliklerin etkisi düzenli olarak gözden geçirilir.
- Ölçek ebeveyni yargılamak için kullanılmaz.
- İki ebeveyn arasındaki tutum farkı ayrıca ele alınır.
- Öneriler ailenin kendi koşullarına göre uyarlanır.
Bir İnsan Çiz Testi
Bir İnsan Çiz Testi, çocuğun çizimindeki ayrıntı düzeyi, oran ve içerik üzerinden gelişimsel olgunluk ve duygusal temalar hakkında bilgi verir. Çizim, konuşmakta zorlanan çocuklar için ek bir anlatım kanalıdır.
Kime uygulanır? Okul öncesi ve okul çağı çocuklarda, değerlendirmeyi destekleyen bir teknik olarak kullanılır.
Nasıl uygulanır? Çocuğa bir insan çizmesi söylenir; yönlendirme yapılmaz. Çizim sonrası çocuğa figürle ilgili açık uçlu sorular sorulur. Uygulama kısa sürer ve genellikle başka değerlendirmelerle aynı görüşmede yapılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Çizim tek başına yorumlanmaz; öykü, gözlem ve diğer değerlendirmelerle birlikte ele alınır. Aileye geri bildirim, tek bir ayrıntıdan sonuç çıkarmadan verilir.
- Tek bir çizimden kesin yorum yapılmaz.
- Çocuğun çizim sırasındaki tutumu da değerlendirilir.
- Teknik, görüşmeyi destekleyici niteliktedir.
Bir Ağaç Çiz Testi
Bu teknikte ağaç çizimi, kişinin kendilik algısına dair sembolik bir anlatım olarak değerlendirilir. Gövde, dallar ve kök gibi unsurların işlenişi görüşmede konuşulacak temaları açar.
Kime uygulanır? Çocuk, ergen ve yetişkin değerlendirmelerinde destekleyici teknik olarak kullanılabilir.
Nasıl uygulanır? Danışandan bir ağaç çizmesi istenir; çizim sonrası açık uçlu sorularla çizime dair anlatım alınır. Kısa sürer; genellikle diğer uygulamalarla birlikte yapılır.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Çizim, klinik görüşmeyi zenginleştiren bir veri kaynağıdır. Sembolik yorumlar danışanın kendi anlatımıyla doğrulanmadan kullanılmaz.
- Sembolik yorum tek başına tanı aracı değildir.
- Danışanın kendi açıklaması yorumdan önce gelir.
- Çizim teknikleri konuşmayı kolaylaştırır.
BEIER Cümle Tamamlama Testi
Bu test, yarım cümleleri tamamlarken ortaya çıkan içerikler üzerinden kişinin aile, arkadaşlık, okul, gelecek ve kendine dair tutumlarını görünür kılar. Doğrudan sorulduğunda söylenmesi güç olan temalar bu yolla açılabilir.
Kime uygulanır? Çocuk, ergen ve yetişkinlerde değerlendirmeyi desteklemek amacıyla kullanılır.
Nasıl uygulanır? Danışan, yarım bırakılmış cümleleri aklına ilk geleni yazarak tamamlar. Yanıtlar sonrasında görüşmede birlikte ele alınır. Uygulama kısa sürer.
Sonuçlar nasıl kullanılır? Yanıtlar tema başlıklarına göre gruplanır ve görüşmede konuşulacak alanların sıralanmasında kullanılır. Yorumlama danışanla birlikte yapılır.
- Yanıtlar danışanın kendi ifadeleriyle ele alınır.
- Test tanı koymaz, konu açar.
- Kısa uygulama süresiyle diğer değerlendirmeleri destekler.
Sık Sorulan Sorular
Test sonucu bana tanı koyar mı? Koymaz. Testler belirti şiddeti, kişilik örüntüsü ya da performans hakkında bilgi verir; tanı klinik değerlendirmenin bütünüyle konur ve gerektiğinde hekim değerlendirmesi eklenir.
Hangi testin uygulanacağını nasıl belirliyorsunuz? Ön görüşmede paylaştığınız başvuru nedeni ve belirtiler doğrultusunda. Amaç mümkün olan en az sayıda testle en net bilgiye ulaşmaktır.
Testler online uygulanabilir mi? Bazı öz bildirim ölçekleri ve yapılandırılmış görüşmeler online oturumlarda yürütülebilir. Performans testleri ve çizim temelli teknikler ise uygulama koşulları gereği kliniğimizde yapılır.
Sonuçları kim görebilir? Yalnızca siz ve süreci yürüten uzman. Kurum ya da başka bir uzmanla paylaşım, yalnızca sizin yazılı onayınızla yapılır.
Çocuğum test sırasında zorlanır mı? Uygulamalar yaş grubuna uygun sürelerle planlanır, aralar verilir ve çocuğun temposu gözetilir. Zorlanma gözlendiğinde uygulama bölünür ya da başka bir güne bırakılır.
Sonuç raporu ne zaman hazır olur? Kısa ölçeklerin değerlendirmesi aynı görüşmede yapılabilir. Kapsamlı envanter ve projektif testlerde kodlama gerektiği için geri bildirim ayrı bir görüşmede verilir.
Aynı test tekrar uygulanır mı? Evet. Süreç takibi için özellikle belirti şiddetini ölçen ölçekler belirli aralıklarla yeniden uygulanır; bu, terapide alınan yolun somut olarak görülmesini sağlar.
Randevu ve İletişim
Hangi değerlendirmenin size ya da çocuğunuza uygun olduğuna karar vermek için önce konuşmak en doğrusudur. İletişim sayfasından bize ulaşabilir, 0 543 197 03 34 numarasından randevu talebinde bulunabilirsiniz. Terapi başlıkları hakkında bilgi almak isterseniz hizmetler sayfamıza, yazılarımız için blog bölümüne göz atabilirsiniz.
